गणतन्त्र रक्षाका लागि लोकतान्त्रिक संस्थाहरूको सुदृढीकरण अपरिहार्य छः एमाले अध्यक्ष ओली

नेकपा एमालेका अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नेपाली जनताले आफ्नो शासनप्रणाली आफैं निर्धारण गर्ने गणतान्त्रिक अधिकार प्राप्त गर्न सात दशकभन्दा लामो कठोर संघर्ष र बलिदान गर्नु परेको स्मरण गरेका छन् ।

आज परेको गणतन्त्र दिवसको अवसरमा सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै अध्यक्ष ओलीले बोल्ने, लेख्ने, संगठित हुने र राजनीतिक विचार राख्ने अधिकारका लागि हजारौँ अग्रजहरूले ज्यान अर्पण गरेको तथा कयौँले दशकौँ लामो जेलनेल, यातना र निर्वासन भोगेका कारण मुलुकमा हुकुमको शासन अन्त्य भई कानुनी राज्य स्थापना भएको बताएका छन् ।

‘प्रजा’बाट ‘सार्वभौम नागरिक’मा रूपान्तरण
अध्यक्ष ओलीका अनुसार गणतन्त्र केवल शासन प्रणालीको परिवर्तन मात्र नभएर नेपाली समाजको चेतनामा आएको गहिरो रूपान्तरण पनि हो । शताब्दीयौँदेखि ‘प्रजा’का रूपमा रहेका नेपाली जनता आफैंले बनाएको संविधानमार्फत ‘सार्वभौम नागरिक’ मा रूपान्तरित भएको उनले उल्लेख गरेका छन् । यद्यपि, परिवर्तित अभ्यासमा परिपक्वता आउन लामो समय लाग्ने उनको भनाई छ ।

गणतन्त्रका प्रमुख उपलब्धिहरू
लामो अभ्यास भएका मुलुकहरूको तुलनामा नेपालका लागि यो प्रणाली नयाँ भए पनि छोटो अवधिमै महत्वपूर्ण सामाजिक र भौतिक विकास भएका तथ्याङ्कहरूले देखाएका छन् । अध्यक्ष ओलीले गणतन्त्रका मुख्य उपलब्धिहरूलाई यसरी प्रस्तुत गरेका छन्ः

स्थानीय सरकारको पहुँचः राज्यको साधन र स्रोत गाउँगाउँसम्म पुगेको ।

समावेशी प्रतिनिधित्वः राज्यका हरेक तहमा महिला, दलित, जनजाति, मधेशी र पिछडिएका समुदायको सहभागिता र प्रतिनिधित्व सुनिश्चित भएको ।

नागरिक स्वतन्त्रता र डिजिटल पहुँचः खुला अभिव्यक्ति, नागरिक स्वतन्त्रतासँगै सेवा प्रवाहमा डिजिटल प्रणाली र सडक तथा सञ्चारको व्यापक विस्तार भएको ।

निराशा र असन्तुष्टिमाथि अधिनायकवादको जोखिम
परिवर्तनको गति अपेक्षा गरे अनुरूप तीव्र नहुँदा व्यवस्थाप्रति असन्तुष्टि देखिनु स्वाभाविक भए पनि ती असन्तुष्टिहरूको वैधानिक सम्बोधन गणतान्त्रिक प्रणालीभित्रैबाट मात्र सम्भव हुने ओलीले उल्लेख गरेका छन् ।

उनले जनताको निराशालाई दुरुपयोग गर्दै लोकतान्त्रिक संस्थाहरूमाथि अविश्वास पैदा गर्ने र भावनालाई दुरुत्साहन गरेर अधिनायकवादतर्फ धकेल्ने प्रवृत्तिप्रति सजग रहन आवश्यक रहेको औंल्याएका छन् ।

‘लोकतान्त्रिक व्यवस्था र लोकप्रिय नारा बीचको भिन्नता समाजले तत्काल होइन, जीवन भोगाइको नतिजाबाट बिस्तारै थाहा पाउने कुरा हो। व्यवस्थाको रक्षा गर्न सकिए मात्र जनताले आफ्नो अवस्था परिवर्तन गर्न पाउँछन्,’ उनले भनेका छन् ।

भविष्यको रक्षाका लागि आह्वान
संविधान, संसद्, न्यायपालिका र स्वतन्त्र प्रेसको अधिकारक्षेत्रको अनतिक्रम्यता र रक्षा गर्नु नै समग्रमा गणतन्त्रको रक्षा भएको अध्यक्ष ओलीको ठहर छ । लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नभए के–के गुमाउनु पर्छ भन्ने कुरा अघिल्लो पुस्ताले भोगिसकेको स्मरण गराउँदै उनले यी संस्थाहरू कमजोर भए समाज बलियो हुन नसक्ने र जनताले सुख नपाउने उल्लेख गरेका छन् ।